GLOBE – projekty badawcze klasy III JG2 – Nysa, Kraków, Barcelona, New Delhi

W ramach zajęć GLOBE pracowaliśmy metodą badawczą i problemową, poszukując odpowiedzi na konkretne problemy środowiskowe. Korzystaliśmy z różnych źródeł informacji, aplikacji monitorujących stan środowiska, własnych obserwacji oraz wyników pomiarów. Efekty naszej pracy dokumentowaliśmy na Dysku Google, wykorzystując szkolne chromebooki, pracowaliśmy zespołowo z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych.

Grupa 2 rozpoczęła pracę od sformułowania pytania badawczego: „Jakie jest zanieczyszczenie powietrza w Nysie, a jakie w Barcelonie? Dlaczego?” Przeanalizowaliśmy dane pochodzące z serwisów monitorujących jakość powietrza, porównując stężenia pyłów PM10, PM2,5 i PM1 oraz wskaźnik jakości powietrza CAQI. Wyniki przedstawiliśmy w formie tabel, wykresów i map. Zwróciliśmy uwagę na wpływ lokalnych warunków klimatycznych, sposobów ogrzewania budynków oraz położenia geograficznego obu miast. Stwierdziliśmy, że zimą Barcelona, dzięki nadmorskiemu położeniu i lepszej cyrkulacji powietrza, notuje niższe poziomy zanieczyszczeń niż Nysa.

Grupa 3 podjęła próbę odpowiedzi na pytanie, jakie czynniki determinują poziom zanieczyszczeń pyłowych (PM10 i PM2,5) w Nysie i Pekinie. W okresie zimowym w Nysie odnotowaliśmy wysokie przekroczenia norm dobowych, co wskazuje na dominujący wpływ tzw. niskiej emisji, związanej z ogrzewaniem gospodarstw domowych paliwami stałymi. Wiosną, wraz ze wzrostem temperatury, parametry jakości powietrza uległy wyraźnej poprawie. Natomiast w Pekinie zanieczyszczenia mają charakter bardziej ciągły i są związane przede wszystkim z działalnością przemysłową oraz intensywnym ruchem komunikacyjnym.

Grupa 4 postawiła pytanie badawcze: „Jakie są różnice w zanieczyszczeniu PM10, PM2,5 i PM1 w okresie zimowym w miastach Nysa i Madryt oraz jakie są przyczyny tych różnic?” Przed rozpoczęciem analizy założyliśmy, że stężenia pyłów będą wyższe w Nysie. Hipotezę tę oparliśmy na przypuszczeniu, że chłodniejszy klimat oraz większe wykorzystanie paliw stałych do ogrzewania budynków sprzyjają wzrostowi poziomu zanieczyszczeń powietrza. Wyniki przeprowadzonych analiz potwierdziły nasze założenia. Projekt pozwolił nam lepiej zrozumieć problem zanieczyszczenia powietrza oraz znaczenie monitorowania jego poziomu w różnych częściach Europy.

Grupa 5 postanowiła odpowiedzieć na pytanie: „Czy w Nysie oddychamy lepszym powietrzem niż w New Delhi?” Podjęliśmy analizę średnich rocznych stężeń pyłów zawieszonych, wykorzystując metodę analizy danych zastanych oraz porównawczą analizę statystyczną. Sprawdziliśmy, w jaki sposób czynniki klimatyczne i przemysłowe wpływają na jakość powietrza, którym oddychamy na co dzień. Dzięki realizacji projektu poszerzyliśmy swoją wiedzę, nauczyliśmy się analizować dane statystyczne oraz formułować wnioski na podstawie dostępnych źródeł.

Grupa 6 postawiła hipotezę, że poziom pyłów zawieszonych PM2,5 w Krakowie jest wyższy niż w Nysie. Przeprowadzona analiza pozwoliła wskazać główne przyczyny tego zjawiska, do których zaliczyliśmy większy stopień urbanizacji, występowanie niskiej emisji, znaczący udział przemysłu, intensywny ruch transportowy, gęstą zabudowę oraz położenie miasta w dolinie Wisły, utrudniające przewietrzanie. Uzyskane wyniki potwierdziły nasze wcześniejsze założenia.

Grupa 7 prowadziła projekt badawczy od grudnia 2025 r. do lutego 2026 r., wykorzystując dane pochodzące z aplikacji Airly. Przedmiotem badań było porównanie poziomu zanieczyszczenia powietrza w Nysie i Krakowie. Interesowało nas, jakie źródła ogrzewania dominują w obu miastach oraz jaki mają wpływ na jakość powietrza. Analizowaliśmy również, czy wprowadzone działania antysmogowe, związane z zakazem spalania węgla i drewna w domach oraz mieszkaniach, przyczyniły się do poprawy jakości powietrza w okresie grzewczym w stolicy Małopolski.

Grupa 8 poszukiwała odpowiedzi na pytanie: „Czy wielka metropolia zawsze musi oznaczać większy smog? A może to małe miasta mają większe trudności w walce o czyste powietrze?” W toku prac zidentyfikowaliśmy najważniejsze czynniki wpływające na jakość powietrza w Londynie i Nysie. W Londynie głównym źródłem zanieczyszczeń okazał się transport samochodowy, a dodatkowymi czynnikami były gęsta zabudowa utrudniająca przewietrzanie miasta oraz mglisty klimat morski. Jednocześnie zauważyliśmy, że wprowadzenie stref niskiej emisji (Low Emission Zone) oraz znaczące inwestycje w transport publiczny przyniosły wymierne efekty w ograniczaniu smogu. W Nysie natomiast mniejszy ruch samochodowy nie eliminuje problemu zanieczyszczeń powietrza, ponieważ istotnym źródłem emisji pozostają domowe piece opalane paliwami stałymi. Dodatkowo położenie miasta w dolinie oraz bezwietrzna pogoda w okresie zimowym sprzyjają gromadzeniu się zanieczyszczeń nad miastem.